Mua một chiếc máy ảnh mới luôn mang lại cảm giác hào hứng, kể cả khi đó chỉ là máy “mới đối với bạn”. Chính vì vậy, không ít người có xu hướng cầm máy lên và sử dụng ngay mà bỏ qua bước thiết lập ban đầu. Tuy nhiên, chỉ cần dành vài phút kiểm tra và điều chỉnh một số cài đặt quan trọng, trải nghiệm sử dụng cũng như chất lượng những bức ảnh đầu tiên có thể khác đi đáng kể.
Mỗi thể loại chụp ảnh hoặc quay video sẽ đòi hỏi những tinh chỉnh riêng. Dù vậy, vẫn có những cài đặt nền tảng gần như áp dụng cho mọi trường hợp, đặc biệt là khi bạn vừa bắt đầu làm quen với một chiếc máy ảnh mới. Bài viết này tập trung vào các thiết lập cơ bản, giúp người mới sử dụng dễ dàng hơn trong giai đoạn đầu.
Ngoài ra, mỗi thương hiệu máy ảnh sẽ có cách bố trí menu và một số đặc điểm riêng. Những khác biệt này sẽ được đề cập ở các bài viết sau. Trong phạm vi bài này, nội dung chỉ xoay quanh các cài đặt chung, phù hợp với đa số người dùng, không phụ thuộc vào hãng máy.
Những cài đặt nên chỉnh ngay trên mọi máy ảnh
Có một số cài đặt mà hầu như ai cũng nên kiểm tra và điều chỉnh khi bắt đầu sử dụng máy ảnh mới. Những thiết lập này phù hợp với mọi thể loại chụp và mọi thương hiệu.
Cài đặt ngày và giờ
Khi bật máy ảnh lần đầu, người dùng thường được yêu cầu thiết lập ngày và giờ. Một số máy cho phép bỏ qua bước này, nhưng tốt nhất không nên làm vậy. Nếu mua máy cũ, người dùng cũng nên khôi phục cài đặt gốc và nhập lại thông tin chính xác.
Việc thiết lập đúng ngày và giờ giúp quá trình quản lý, sắp xếp ảnh và video sau này trở nên thuận tiện hơn. Vì vậy, đây là bước nên hoàn thành ngay từ đầu. Ngoài ra, với khi đi du lịch nước ngoài, bạn cũng cần cập nhật lại thời gian ngày giờ cho đúng múi giờ lại, vì timeline thời gian chụp sau này khi chép lên smartphone, hay máy tính sẽ được sắp xếp và đồng bộ khớp thời gian cùng lúc cho nhiều thiết bị.
Thông thường, cách dễ nhất để thiết lập ngày giờ cho đồng bộ đó là kết nối máy ảnh với các ứng dụng kết nối với smartphone, ví dụ như Fujifilm thì sẽ dùng XApp để kết nối.
Kiểm tra và cập nhật firmware
Dù là máy mới, thiết bị có thể đã được sản xuất và lưu kho một thời gian trước khi đến tay người dùng. Do đó, không loại trừ khả năng đã có bản cập nhật firmware mới được phát hành.
Các bản cập nhật firmware đôi khi chỉ cải thiện độ ổn định hoặc bảo mật, nhưng cũng có thể bổ sung tính năng mới hoặc nâng cao hiệu năng. Vì vậy, việc kiểm tra và cập nhật firmware ngay khi bắt đầu sử dụng là điều nên làm.
Chỉnh diopter cho kính ngắm
Diopter (núm chỉnh thị lực) là một tính năng thường bị bỏ qua, thậm chí nhiều người không biết đến. Đây là một thấu kính nhỏ nằm trước kính ngắm, đi kèm một vòng xoay để điều chỉnh độ nét hiển thị sao cho phù hợp với thị lực của người dùng, đặc biệt với những ai bị cận hoặc viễn nhẹ.
Việc chỉnh diopter không ảnh hưởng đến độ nét của ảnh, mà chỉ tác động đến những gì bạn nhìn thấy trong kính ngắm. Nếu diopter được chỉnh sai, hình ảnh trong kính ngắm sẽ bị mờ, khiến người dùng dễ nhầm tưởng rằng ảnh chụp bị out nét, nhất là khi sử dụng máy mirrorless.
Nếu máy ảnh không có kính ngắm, mục này không cần thiết. Nhưng với những máy có kính ngắm, việc chỉnh đúng núm diopter ngay từ đầu là rất quan trọng để tránh hiểu sai về khả năng lấy nét của máy.
Chất lượng ảnh và định dạng file
Phần lớn máy ảnh mới đều được thiết lập mặc định chụp ảnh ở định dạng JPEG. Với nhiều người, JPEG là đủ dùng, nhưng với những ai muốn có nhiều không gian chỉnh sửa hơn, đây chưa phải lựa chọn tối ưu.
Nếu có ý định chụp ảnh ở định dạng RAW, người dùng nên thay đổi thiết lập này ngay từ đầu. Ngoài ra, nhiều máy ảnh cũng cho phép chụp song song RAW và JPEG, giúp vừa có ảnh dùng ngay, vừa có file gốc để hậu kỳ khi cần.
Ngay cả khi chỉ chụp JPEG, người dùng cũng nên kiểm tra mục chất lượng ảnh. Máy ảnh thường cung cấp nhiều mức chất lượng khác nhau, ảnh hưởng đến kích thước và mức độ nén của file.
Khuyến nghị chung là nên chọn mức chất lượng cao nhất mà máy hỗ trợ. Việc giảm dung lượng hoặc nén lại ảnh có thể thực hiện sau này, nhưng không thể khôi phục chi tiết đã mất nếu chụp ở chất lượng thấp.
Những cài đặt nên cân nhắc thay đổi
Bên cạnh những thiết lập gần như ai cũng nên chỉnh, vẫn có một số cài đặt mà nhiều người thường thay đổi ngay, trong khi số khác có thể giữ nguyên. Các thiết lập mặc định đều có lý do tồn tại, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp với mọi người.
Âm báo và tiếng bíp của máy ảnh
Hầu hết máy ảnh đều bật sẵn các âm báo như tiếng xác nhận lấy nét, tiếng khi bắt đầu quay video hoặc âm thanh trong menu. Với nhiều người, những âm thanh này khá phiền và không thực sự cần thiết.
Việc tắt âm báo giúp trải nghiệm sử dụng dễ chịu hơn, đồng thời đặc biệt quan trọng trong những tình huống cần sự yên tĩnh. Trừ khi bạn thực sự cần âm thanh để hỗ trợ thao tác, còn lại nên cân nhắc tắt chúng.
Đèn hỗ trợ lấy nét tự động (AF-assist light)
Đèn hỗ trợ lấy nét tự động là một tính năng thường được bật sẵn trên máy ảnh. Đây là đèn nhỏ ở mặt trước máy, có tác dụng chiếu sáng nhẹ để hỗ trợ lấy nét trong điều kiện thiếu sáng.
Tuy nhiên, hệ thống lấy nét trên các máy ảnh hiện nay đã hoạt động rất tốt ngay cả trong môi trường ánh sáng yếu. Ánh đèn này đôi khi gây khó chịu cho chủ thể, đặc biệt khi chụp ở khoảng cách gần.
Ngoài ra, đèn hỗ trợ lấy nét chỉ hiệu quả với các đối tượng ở gần máy. Vì vậy, trừ khi biết chắc mình cần đến, việc tắt tính năng này thường là lựa chọn hợp lý.
Các thiết lập lấy nét tự động
Máy ảnh hiện đại cung cấp rất nhiều tùy chọn liên quan đến lấy nét tự động, bao gồm chế độ lấy nét, vùng lấy nét và nhận diện chủ thể. Những thiết lập này phụ thuộc nhiều vào thể loại và đối tượng mà người dùng thường chụp.
Không phải tất cả các cài đặt lấy nét đều có thể “thiết lập một lần rồi dùng mãi”. Nếu chụp nhiều thể loại khác nhau, người dùng nên làm quen với các chế độ và kiểm tra xem máy có cho phép chuyển nhanh giữa những thiết lập thường dùng hay không.
Ngay cả khi chỉ chụp một thể loại nhất định, việc kiểm tra lại các tùy chọn lấy nét mặc định vẫn rất cần thiết. Ví dụ, nếu hiếm khi chụp người, việc để máy ưu tiên nhận diện khuôn mặt có thể không phù hợp.
Đừng quên thiết lập theo thói quen sử dụng cá nhân
Những cài đặt trên chỉ là điểm khởi đầu. Cuối cùng, người trực tiếp sử dụng máy ảnh vẫn là bạn, và việc lựa chọn thiết lập phù hợp với thói quen cũng như quy trình làm việc cá nhân luôn là điều quan trọng.
Có thể bạn sẽ cần thời gian để tinh chỉnh chiếc máy ảnh mới cho thật phù hợp. Khi đã thiết lập đúng theo nhu cầu, trải nghiệm sử dụng máy ảnh sẽ trở nên thoải mái và hiệu quả hơn.
