Nếu bạn mới bắt đầu bước vào thế giới máy ảnh, nhiều khả năng chiếc máy của bạn đi kèm với một ống kính “kit” – thường là loại zoom tiêu chuẩn 18-55mm hoặc tương tự. Đây là lựa chọn tiện lợi và tiết kiệm, giúp người mới chơi có thể trải nghiệm nhiều thể loại ảnh khác nhau mà không cần đầu tư thêm ngay từ đầu. Tuy vậy, sau một thời gian sử dụng, bạn sẽ nhận ra ống kit cũng có những hạn chế nhất định và sẽ đến lúc bạn cân nhắc chuyện nâng cấp.
Dấu hiệu cho thấy bạn nên nâng cấp ống kit
1. Khó chụp trong điều kiện thiếu sáng
Ống kit thường có khẩu độ tối đa khá nhỏ, ví dụ F3.5-5.6. Điều này có nghĩa là khi chụp trong môi trường ít ánh sáng, bạn buộc phải tăng ISO (dẫn tới ảnh nhiễu hạt) hoặc giảm tốc độ màn trập (ảnh dễ bị rung, nhòe). Đặc biệt khi zoom đến cuối dải, khẩu độ sẽ khép lại nhiều hơn, khiến việc chụp trong nhà, tiệc tối hay buổi hòa nhạc trở nên khó khăn. Một ống kính khẩu độ lớn hơn, ví dụ F1.8 hay F2.8, sẽ giúp bạn tự tin hơn trong những tình huống này.
2. Không thể xóa phông như mong muốn
Nhiều người chơi máy ảnh mong có được những bức ảnh với hậu cảnh mờ ảo (bokeh) để làm nổi bật chủ thể. Nhưng với khẩu độ hạn chế của ống kit, việc tạo ra hiệu ứng xóa phông đẹp mắt là rất khó, nhất là khi chụp chân dung. Nếu bạn thường xuyên thất vọng vì ảnh “chưa đủ xóa phông”, đó là tín hiệu rõ ràng rằng bạn cần một ống kính có khẩu độ lớn hơn, hoặc thậm chí chuyển sang lens prime.
3. Ảnh chưa đủ sắc nét
Dù ống kit đời mới đã được cải thiện, chúng vẫn khó đạt độ sắc nét như những ống kính cao cấp hơn. Bạn có thể thấy phần giữa ảnh khá rõ, nhưng góc ảnh lại bị mờ hoặc viền màu (fringing) xuất hiện trên các vùng tương phản cao. Tình trạng lóe sáng (flare) khi chụp ngược sáng cũng dễ làm mất chi tiết. Nếu bạn đã thử nhiều cách chỉnh nhưng ảnh vẫn thiếu độ nét, có thể đã đến lúc nâng cấp một ống kính chất lượng hơn.
4. Độ bền không như mong đợi
Để giữ giá thành rẻ, hầu hết ống kit được làm bằng nhựa nhẹ và không có chống bụi, chống nước. Với những ai hay mang máy đi du lịch, dã ngoại hoặc chụp ngoài trời, đây sẽ là một hạn chế lớn. Một ống kính cao cấp thường được chế tạo chắc chắn hơn, có khả năng chịu thời tiết, giúp bạn an tâm hơn khi cầm máy đi bất cứ đâu.
5. Lấy nét chậm, khó bắt kịp chuyển động
Nếu bạn thích chụp trẻ nhỏ, thú cưng hay thể thao, có thể bạn sẽ thấy ống kit lấy nét khá chậm. Kết quả là nhiều bức ảnh quan trọng lại bị mờ, mất khoảnh khắc. Trong khi đó, các ống kính cao cấp hơn thường có motor lấy nét nhanh và chính xác hơn, giúp bạn dễ dàng bắt được những khoảnh khắc “đáng giá ngàn vàng”.
Cần lưu ý gì trước khi chọn lens mới
Xác định nhu cầu chụp
Trước khi mua ống kính mới, hãy nghĩ xem bạn thường chụp gì nhiều nhất. Nếu chủ yếu là phong cảnh và du lịch, một ống zoom góc rộng, khẩu độ vừa phải là đủ. Nếu hay chụp chân dung, một ống kính khẩu lớn như 33mm F1.4 trên hệ máy APS-C như Fujifilm hay 50mm F1.4 như hệ máy full-frame sẽ mang lại hiệu ứng xóa phông đẹp và giá cũng hợp lý.
Cân nhắc dải tiêu cự
Ống kit có dải zoom đa dụng, nên nếu bạn nâng cấp vẫn nên chọn một ống kính có tiêu cự gần tương tự để giữ sự linh hoạt. Trường hợp bạn thường thấy “muốn zoom xa hơn” hoặc “muốn chụp rộng hơn”, đó là lúc nên chọn một ống kính với dải tiêu cự khác, phù hợp hơn với thói quen chụp của bạn. Hoặc bạn cũng có thể lựa chọn một trải nghiệm ở mọi dải tiêu cự với ống kính 16-300mm, tất nhiên, việc bạn chọn một ống kính tất cả trong một này cũng sẽ đánh đổi chất lượng thường sẽ cũng tương đương với ống kit, nhưng bạn sẽ có dải tiêu cự thoải mái chụp hơn.
Đánh giá Sigma 16-300mm cho Fujifilm X: Một chiếc lens “tất cả trong một”
Hoặc bạn vẫn muốn một ống kính giống ống kit, có thể zoom, nhưng chất lượng hơn, bạn có thể lựa chọn ống kính zoom khẩu độ cố định như Sigma 17-40mm F1.8 chẳng hạn.
Đánh giá nhanh Sigma 17-40mm F1.8 cho Fujifilm X – Zoom khẩu lớn F1.8, gọn nhẹ, prime killer mới
Quan tâm đến khẩu độ
Nếu lý do bạn nâng cấp là vì chụp thiếu sáng hoặc muốn xóa phông tốt hơn, hãy ưu tiên những ống kính có khẩu độ lớn và cố định (ví dụ F2.8 toàn dải). Với ngân sách hạn chế, một ống kính prime khẩu lớn cũng là lựa chọn rất đáng cân nhắc.
Độ bền và ngân sách
Ống kính bền hơn, có chống bụi nước thường đắt hơn, nhưng lại yên tâm sử dụng lâu dài. Bạn cũng cần xác định mức ngân sách hợp lý, bởi đôi khi ống kính có thể còn đắt hơn cả thân máy ảnh. Đầu tư đúng nhu cầu sẽ giúp bạn hài lòng mà không lãng phí.
Lời khuyên cuối cùng
Ống kit là bước khởi đầu tốt, nhưng nếu bạn cảm thấy mình bị giới hạn trong sáng tạo, đó là lúc nghĩ tới nâng cấp. Chọn một ống kính phù hợp không chỉ cải thiện chất lượng ảnh, mà còn làm bạn hứng thú hơn với việc chụp ảnh hàng ngày. Với một chiếc lens mới, bạn sẽ thấy chiếc máy ảnh của mình như được “lột xác” hoàn toàn.
