Nếu bạn vừa mua chiếc máy ảnh đầu tiên và thường xuyên gặp tình trạng ảnh bị out nét, rất có thể bạn chưa thiết lập đúng chế độ lấy nét. Autofocus nghe có vẻ đơn giản, nhưng các hãng máy ảnh lại cung cấp rất nhiều tùy chọn khác nhau cho từng tình huống chụp. Điều này dễ khiến người mới bối rối. Bài viết dưới đây sẽ giải thích những khái niệm lấy nét cơ bản nhất để bạn hiểu và chọn đúng chế độ phù hợp với cách mình chụp ảnh.
Các chế độ lấy nét: AF-S, AF-C và Auto khác nhau thế nào?
Chế độ lấy nét (Focus Mode) quyết định cách máy ảnh phản ứng khi bắt đầu lấy nét.
AF-S (Single AF) lấy nét một lần rồi khóa lại khi bạn giữ nửa cò. Phù hợp với chủ thể đứng yên như phong cảnh hoặc sản phẩm. Bạn có thể lấy nét rồi bố cục lại mà không lo máy thay đổi điểm nét.
AF-C (Continuous AF) liên tục điều chỉnh nét khi bạn giữ cò. Đây là lựa chọn cho chủ thể chuyển động như thể thao, động vật hoang dã, chụp đường phố hoặc chân dung tự nhiên. Máy sẽ cố gắng duy trì độ nét khi chủ thể di chuyển.
Auto AF cho phép máy tự quyết định giữa AF-S và AF-C. Tuy nhiên, chế độ này không phải lúc nào cũng chuyển đổi chính xác và đôi khi giới hạn một số tính năng khác.
Một số dòng máy ảnh sẽ trang bị nút thao tác chế độ này trên máy ảnh, nhưng những dòng như gọn hoặc entry level sẽ thường phải biến cực hơn trong các Menu chế độ, tùy dòng máy ảnh, nhưng phần chung tên gọi là tương tự nhau.
Vùng lấy nét (Focus Area): Máy sẽ lấy nét ở đâu trong khung hình?
Vùng lấy nét xác định khu vực trong khung hình mà máy được phép tìm điểm nét. Mỗi hãng đặt tên khác nhau, nhưng nguyên lý tương tự.
Wide/Auto: Máy tự chọn điểm nét trong toàn bộ khung hình. Tiện lợi nhưng bạn không kiểm soát được máy ưu tiên chủ thể nào.
Zone: Sử dụng một cụm điểm nét có thể di chuyển trong khung hình. Máy sẽ chọn điểm phù hợp trong cụm đó, thường ưu tiên chủ thể gần hoặc khuôn mặt.
Expanded point: Bắt đầu từ một điểm chính do bạn chọn, kèm thêm các điểm xung quanh hỗ trợ nếu chủ thể lệch khỏi vị trí ban đầu. Phù hợp với chủ thể chuyển động nhẹ như trẻ em hoặc thú cưng.
Single-point: Cho phép bạn chọn chính xác một điểm lấy nét. Phù hợp với chủ thể đứng yên hoặc khi cần kiểm soát tuyệt đối, ví dụ lấy nét vào mắt trong chụp chân dung.
Tracking AF: Cách máy bám theo chủ thể đang di chuyển
Tracking AF cho phép bạn chọn một chủ thể, sau đó máy sẽ tự di chuyển điểm nét để bám theo khi chủ thể thay đổi vị trí trong khung hình. Chế độ này đặc biệt hữu ích với chuyển động khó đoán như thể thao, chim chóc hoặc trẻ em.
Tùy hãng, Tracking có thể được bật như một tùy chọn bổ sung trong các vùng lấy nét, hoặc tồn tại như một chế độ riêng biệt. Một số máy chỉ cho phép dùng Tracking khi ở AF-C.
Nhận diện chủ thể: Face, Eye, Animal, Vehicle hoạt động ra sao?
Nhiều máy ảnh hiện đại tích hợp nhận diện chủ thể như người, động vật, chim hoặc phương tiện. Khi bật, máy sẽ ưu tiên nhận diện các chủ thể này trong vùng lấy nét bạn đã chọn.
Phần lớn máy mirrorless hiện nay còn có nhận diện khuôn mặt và mắt từ entry level, các tùy chọn AF thú cưng và xe cộ hiện chỉ có trên những dòng máy cao cấp hơn. Tuy nhiên, hệ thống vẫn dựa trên điểm lấy nét bạn đặt trước đó, chứ không tự ý bỏ qua khu vực bạn chọn.
Mỗi hãng đặt tên khác nhau, nhưng nguyên lý giống nhau
Dù tên gọi và cách sắp xếp menu khác nhau giữa các hãng, nguyên lý hoạt động của autofocus nhìn chung tương đồng. Hiểu được các khái niệm cơ bản sẽ giúp bạn dễ dàng thiết lập đúng, bất kể đang sử dụng hệ máy nào.
