Draper Prize 2026, giải thưởng kỹ thuật danh giá thường được ví như “Nobel của ngành kỹ thuật”, đã được trao cho Eric R. Fossum, PhD, nhằm vinh danh công nghệ đặt nền móng cho cảm biến CMOS trong máy ảnh hiện đại. Fossum là người đứng sau khái niệm “camera-on-a-chip”, nền tảng cho cảm biến hình ảnh được sử dụng rộng rãi ngày nay.
Công nghệ này gắn liền với sự phát triển của cảm biến pixel chủ động (active-pixel sensor), cho phép tích hợp các thành phần thu nhận và xử lý hình ảnh trực tiếp trên một con chip. Đây là bước tiến quan trọng giúp cảm biến máy ảnh trở nên nhỏ gọn hơn, tiết kiệm năng lượng và hiệu quả hơn so với các thế hệ trước.
Theo National Inventors Hall of Fame, Eric R. Fossum gia nhập Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA (JPL) vào năm 1990 và được giao nhiệm vụ phát triển một loại cảm biến mới. Mục tiêu đặt ra là giảm mức tiêu thụ điện năng, tăng khả năng chịu bức xạ trong môi trường không gian và cho phép thu nhỏ kích thước hệ thống camera.
Không giống cảm biến CCD truyền thống vốn cần nhiều mạch điện tử bên ngoài, thiết kế pixel chủ động cho phép tích hợp các chức năng như khuếch đại tín hiệu, giảm nhiễu, chuyển đổi analog–số và xử lý hình ảnh ngay trong từng pixel trên chip. Cách tiếp cận này đã mở đường cho sự phát triển của cảm biến CMOS như chúng ta biết ngày nay.
Công nghệ nói trên được cấp bằng sáng chế vào năm 1995 và hiện được ứng dụng trong hơn 6 tỷ camera mỗi năm, từ máy ảnh kỹ thuật số, smartphone cho tới nhiều thiết bị ghi hình chuyên dụng khác.
